Z HISTORII ZGIERSKICH KAPLICZEK

„Kapliczka przydrożna - niewielka budowla kultowa w formie wolno stojącego domku, wieżyczki z wnękami, figury ustanowionej na kolumnie lub słupie, ozdobnej skrzynki zawieszonej na drzewie itp. Ustawiane od średniowiecza na rozstajach dróg, polnych i cmentarnych dla upamiętnienia wydarzeń historycznych lub jako wota. Są one charakterystycznym elementem krajobrazu polskiego.” (Wielka Encyklopedia Powszechna PWN t.5, s 443)
Na terenie miasta Zgierza istniały kapliczki i krzyże przydrożne, choć nie mówią o tym żadne dostępnych dokumenty urzędowe. Zachowały się tylko nieliczne pocztówki z widokiem ulic, na których można dostrzec kapliczki.
Większość dawnych kapliczek była usytuowana przy ulicach ewentualnie drogach, traktach wylotowych z miasta. Stały więc kapliczki przypuszczalnie najstarsze przy ul. Piątkowskiej i Łęczyckiej jako położone najbliżej centrum miasta. W wieku XVIII i na początku XIX w kapliczki te stały prawdopodobnie na skraju miasta Zgierza.
Inne kapliczki, jak te przy ul. Aleksandrowskiej, Strykowskiej, Konstantynowskiej, Szczawińskiej zostały zbudowane w drugiej połowie XIX wieku w miarę jak miasto rozbudowało się.
Niektóre kapliczki znalazły się na terenie m. Zgierza na skutek przyłączenia do miasta okolicznych wsi, np.: kapliczka na Stępowiźnie, Chełmach, krzyż przy ul. Szczawińskiej.
Wznoszenie kapliczek i krzyży przydrożnych, częste na ziemiach polskich, wynikało z potrzeby serca zamieszkujących je ludzi. Była to potrzeba oddania czci Bogu i Jego Matce. Czasem intencja była prośbą znaku krzyża na czole, uchylają czapki czy szepczą modlitwę. Do czasu II wojny światowej wieczorami w miesiącu maju śpiewano przy kapliczkach pieśni o Matce Boskiej, a w "drogi krzyżowe" odbywały się do kapliczek procesje i wznoszono tam modły urodzajne.
W latach 1939-1945 okupant niemiecki walcząc z religijnością, która podtrzymywała patriotyzm ludności polskiej, dokonała zniszczeń tych obiektów kultu.
Po odzyskaniu niepodległości wiele zostało odbudowanych – w większości przez okoliczną ludność. Wiązało się to z dużą ofiarnością i żywym zainteresowaniem mieszkańców. Większość kapliczek została uroczyście poświęcona. Obecnie kapliczki są przedmiotem troski ludności jako obiekty sakralne, co wyraża się odnawianiem ich, zdobieniem kwiatami, paleniem światła.
Jak wspomniano, kapliczki zburzone w czasie II wojny światowej zostały w większości odbudowane. Nie została odbudowana kapliczka na skrzyżowaniu ul. Konstantynowskiej i Szlachtuzowej (obecnie Dzierżyńskiego). Początkowo zawieszono tam obraz Matki Boskiej na rosnącym opodal drzewie. Uległ on jednak zniszczeniu. Innym obiektem sakralnym nie zrekonstruowanym był krzyż stojący dawniej przy przedłużeniu ul. Sienkiewicza na Przybyłowie ( dziś ul. Nowotki 84).

Na podstawie opracowania p.Szypszak S.